Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan Ngọ - Ngày Tết “diệt sâu bọ” ở Việt Nam
Tết Đoan Ngọ là một ngày lễ rất quan trọng, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Hãy cùng tìm hiểu về ý nghĩa Tết Đoan Ngọ đặc biệt này nhé!
Nguồn gốc của ngày Tết Đoan Ngọ:
Vào một ngày sau vụ mùa, nông dân tổ chức ăn mừng vì mùa màng bội thu. Nhưng vào đầu tháng 5, sâu bọ lại kéo đến ăn mất cây trái, thực phẩm mới thu hoạch. Người dân buồn bã không biết làm cách nào để có thể giải quyết vấn nạn sâu bọ này; bỗng có một ông lão từ xa đi tới tự xưng là Đôi Truân. Ông chỉ cho dân chúng mỗi nhà tự lập một đàn cúng đơn giản bao gồm: bánh tro, trái cây, sau đó ra trước nhà mình vận động thể dục.
Người dân làm theo, thì chỉ một lúc sau, đàn lũ sâu bọ té ngã rũ rượi. Ông lão còn dặn thêm: “Sâu bọ hằng năm vào ngày này sẽ rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì ta đã dặn thì sẽ trị được chúng”. Dân chúng biết ơn định cảm tạ thì ông lão đã đi đâu mất. Để tưởng nhớ việc này, dân chúng đặt cho ngày này là ngày Tết “diệt sâu bọ”, có người gọi nó là “Tết Đoan Ngọ”. Vì giờ cúng thường vào giữa giờ Ngọ. Và ngày 5 tháng 5 Âm lịch hằng năm, người dân khắp mọi miền tại Việt Nam đều có thói quen sửa soạn lễ lạy và cúng tế.
Ý nghĩa ngày Tết Đoan Ngọ ở Việt Nam:
Cũng như những ngày lễ khác trong năm ở Việt Nam, mỗi ngày lễ lại có một ý nghĩa riêng, cũng như một tên gọi dân dã. Đối với Tết Đoan Ngọ cũng không ngoại lệ. Tết Đoan Ngọ được diễn ra vào mùng 5/5 Âm lịch, lúc này thời tiết bắt đầu chuyển mùa. Đây là điều kiện thuận lợi cho những loại sâu bệnh dễ phát sinh, gây hại cho mùa màng cũng như sức khỏe con người. Chính vì vậy trong ngày này, mọi người đã nghĩ ra những cách để phòng bệnh, tiêu diệt những loại sâu bọ phá hoại này.
Theo quan niệm của người xưa cho rằng, sau Tết Nguyên Đán, có lẽ Tết “diệt sâu bọ” là ngày Tết mà tất cả mọi thành viên trong gia đình có dịp sum họp đầm ấm bên nhau. Ngoài ra, ngày Đoan Ngọ là ngày dân chúng cúng lễ để đánh dấu một thời tiết mới; mừng sự trong sáng, quang đãng, đồng thời để cầu bình an. Vào thời điểm này, trái cây, hoa lá cũng bắt đầu đơm hoa kết trái. Vì thế, hoa quả là thứ đồ cũng không thể nào thiếu trong những mâm lễ cúng của người dân.